ANKARA – BHA
TÜÇA’dan Depozito İade Sistemi Üzerine Kapsamlı Analiz
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı olarak, Forbes dergisinde Türkiye’nin Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi ile ilgili detaylı bir analiz yayımlandığını açıkladı.
Geri Dönüşümün Stratejik Rolü
Analizde geri dönüşüm uygulamalarının çevre koruma ile sınırlı kalmadığı, aynı zamanda sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve kritik hammaddelere erişim açısından önemli bir stratejik unsur olduğu belirtildi.
Yazıda, ABD ve Avrupa’daki birçok eyaletin depozito iade sistemlerine sahip olduğu hatırlatılırken, Türkiye’nin geliştirdiği DOA Sistemi’nin, ulusal düzeyde uygulanabilecek etkili örneklerden biri olduğu ifade edildi.
Finansman Modelinin Avantajları
Forbes analizinde, Türkiye’deki depozito iade sisteminin kamu kaynakları yerine özel sermaye ve genişletilmiş üretici sorumluluğu modeli ile finanse edildiğine dikkat çekildi. Bu sayede sistem, vergi mükelleflerine yük getirmeden hayata geçirildi.
Teknolojik Altyapının Önemi
Analizde ayrıca, DOA Sistemi’nin barkod tabanlı dijital altyapısının, uçtan uca takip sisteminin, depozito iade makinelerinin ve vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına aktarmasına imkan tanıyan teknolojisinin önemli özellikler arasında yer aldığı belirtildi. Bu özellikler, vatandaş katılımını artırmakta ve kullanılmış içecek ambalajlarının ekonomiye kazandırılmasını kolaylaştırmaktadır.
Modern Sanayi Altyapısı ve Yerli Tedarik Zincirleri
Analizde, sistemin sadece çevresel bir girişim olarak değerlendirilmemesi gerektiği, aynı zamanda yerli tedarik zincirlerini güçlendiren modern bir sanayi altyapısı sunduğu vurgulandı. ABD’nin geri dönüşüm ve kritik hammadde politikaları doğrultusunda “Türkiye modeli” bir depozito iade sistemi oluşturma potansiyeline sahip olduğu değerlendirildi.
Hızlı Uygulama ve Uluslararası Uyarlama İmkanları
Mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve diğer kurumların dijital takip teknolojileriyle entegrasyonu sağlandığında, benzer bir sistemin kısa sürede kurulabileceği ifade edildi. Türkiye’nin geliştirdiği model, Batılı ülkelerin ihtiyaçlarına göre uyarlayabilecekleri bir yol haritası sunmaktadır.
TÜÇA Başkanı’nın Değerlendirmesi
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi’nin Türkiye’nin yerli teknoloji sektörü için önemli fırsatlar sunduğunu belirtti. Türkiye’nin tek bir ekipman tedarikçisine bağımlı kalmayıp, rekabete açık bir model benimsediğini dile getirdi.
Öztürk, son iki yılda çeşitli Türk üreticilerinin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli depozito iade makineleri üretmeye başladığını vurguladı. Yerli üreticilerin, ihracat pazarlarına yönelmeyi hedeflemesi, geri dönüşüm teknolojileri alanında yeni bir sanayi ekosisteminin oluşumuna katkı sağlamaktadır.
