ANKARA – BHA
Dr. Soydal, yaz aylarında bakterilerin ve diğer mikroorganizmaların gıdalar üzerinde hızla çoğalabileceğini belirtti. Özellikle et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri, yumurta, mayonezli yiyecekler, kremalı tatlılar, hazır yemekler ve açıkta satılan gıdaların uygun koşullarda saklanmaması durumunda gıda zehirlenmesi tehlikesinin artabileceğini ifade etti. “Yaz mevsiminde gıda zehirlenmesi riski ciddiye alınmalıdır. Küçük bir dikkat eksikliği, toplu yemek sunumu yapılan yerlerde birçok kişinin sağlığını tehdit edebilir. Bu sorun, sadece mide bulantısı veya ishal ile sınırlı değildir; çocuklar, yaşlılar, hamileler, kronik rahatsızlığı olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir,” dedi. Dr. Soydal, gıda güvenliğinin yalnızca bireysel önlemlerle sağlanamayacağını, bunun aynı zamanda önemli bir halk sağlığı meselesi olduğunu vurguladı.
Gıda Zehirlenmesi: Tek Bir Hata Yeterli Değil
Dr. Soydal, gıda zehirlenmelerinin genellikle tek bir nedene bağlı gelişmediğini ve sıcak havalarda birden fazla hatanın bir araya gelmesinin risk oluşturduğunu belirtti. “Soğuk zincirin bozulması, yemeklerin uygun sıcaklıkta saklanmaması, yetersiz pişirilmesi, piştikten sonra uzun süre oda sıcaklığında bekletilmesi veya hijyen kurallarına uyulmaması gibi durumlar gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit eder. Güneş altında bırakılan bir gıda maddesi, yeterince soğutulmayan bir buzdolabı ya da çiğ ve pişmiş gıdaların aynı yüzeyde hazırlanması gibi basit hatalar bile gıda zehirlenmesine neden olabilir,” diye ekledi.
Toplu yemek hizmeti sunan okullar, hastaneler, fabrikalar, yurtlar, bakım evleri, yemekhaneler ve benzeri organizasyonlarda gıda güvenliğinin çok daha dikkatli bir şekilde sağlanması gerektiğine dikkat çeken Dr. Soydal, yaz aylarında bu uygulamaların titizlikle yürütülmesi gerektiğini vurguladı. “Evde yapılan bir hata, birkaç kişiyi etkileyebilirken, toplu yemek hizmetlerinde yapılan tek bir hata çok sayıda insanı aynı anda etkileyebilir. Gıda güvenliğinde ‘bir şey olmaz’ anlayışına yer yoktur.”
Gıda Zehirlenmesi Belirtileri Ciddiye Alınmalı
Dr. Soydal, gıda zehirlenmelerinin başlıca belirtilerinin bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş, halsizlik ve sıvı kaybı olduğunu belirterek, özellikle risk grubundaki bireylerin bu durumlarda daha fazla dikkat etmeleri gerektiğini ifade etti. “İshal ve kusmaya bağlı sıvı kaybı yaşandığında, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması önemlidir. Aynı yemeği tüketen birden fazla kişi benzer şikayetler yaşarsa, sağlık kuruluşlarına danışmak ve ilgili otoritelere bilgi vermek kritik öneme sahiptir.”
Evde En Sık Yapılan Hatalar: Çapraz Bulaşma
Vatandaşların alışveriş sırasında gıda güvenliği kurallarına dikkat etmeleri gerektiğini vurgulayan Dr. Soydal, kolay bozulabilen gıdaların uzun süre araçta, pazarda, güneş altında veya oda sıcaklığında bekletilmemesi gerektiğini ifade etti. Et, tavuk, balık ve süt ürünleri alışverişten sonra mümkün olan en kısa sürede buzdolabına konulmalı, pişmiş gıdalar ise uzun süre dışarıda bekletilmemelidir. Ayrıca, görünümünde veya kokusunda bozulma olmayan gıdaların da hastalık etkeni içerebileceği unutulmamalıdır,” dedi.
Dr. Soydal, evlerde sıkça karşılaşılan hatalardan birinin çiğ ve pişmiş gıdaların birbirine temas etmesi olduğunu belirtti. “Mutfak hijyeni yaz aylarında daha da önem kazanıyor,” diyerek, “Çiğ et, tavuk veya balıkla temas eden bıçak, kesme tahtası ve tezgah gibi araçlar temizlenmeden başka gıdalar için kullanılmamalıdır. Çapraz bulaşma, evlerde ve toplu tüketim alanlarında gıda kaynaklı enfeksiyonların en yaygın sebeplerinden biridir.”
Gıda Güvenliği Sürecin Her Aşamasını Kapsar
İşletmelerde ürünlerin mutfağa girişinden servis aşamasına kadar olan sürecin dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini belirten Dr. Soydal, sıcak havalarda ürün kabulü, depolama, hazırlama, pişirme ve servis aşamalarının titiz bir şekilde yönetilmesi gerektiğini söyledi. “Gıda güvenliği, yalnızca mutfakta başlar. Satın alma, taşıma, depolama, hazırlama, pişirme ve servis aşamalarının tamamı aynı özenle yönetilmelidir. Riskli noktaların önceden belirlenip sürekli izlenmesi, güvenli gıda üretiminin temelidir. Zincirin herhangi bir aşamasında yaşanacak bir ihmal, toplum sağlığını tehdit edebilir,” diye ekledi. Ayrıca, sıcak hava dönemlerinde denetimlerin ve bilgilendirme çalışmalarının artırılması gerektiğini vurguladı.
Önlem Almak Kritik: Olay Olduktan Sonra Değil, Olmadan Önce
Gıda zehirlenmelerinin büyük ölçüde önlenebilir olduğunu belirten Dr. Soydal, yaz aylarında gıdanın üretiminden sofraya ulaşımına kadar her aşamada dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. “Gıda güvenliği, sadece gıda sektörünün değil, üreticiden tüketiciye kadar herkesin ortak sorumluluğudur. Yaz mevsiminde alınacak basit ama etkili önlemler, bireysel hastalıkları ve toplu gıda zehirlenmelerini büyük ölçüde azaltabilir,” diyerek sözlerini tamamladı.
